إسكيب : با كسر همزه بر وزن اكسير نام پدر حسين بن اسكيب است كه از متكلّمان اماميّه و از اصحاب امام حسن عسكرى عليه السّلام است . و در اينكه وى قمّى است يا سمرقندى ، اختلاف است و ندانستم ازچه‌روى او را اسكيب گفتند و هرگاه ضبط بعضى از دانشمندان كه با شين نقطه‌دار قيد كرده درست باشد ، دور نيست كه اسكيب معرّب شكيب فارسى باشد . إسلمى : با كسر همزه و سكون سين بىنقطه و ضمّ لام منسوب به اسلم كه پدر تيره‌اى است از قبيلهء ازد و با فتح لام منسوب است به اسلم پدر تيره‌اى از قبيلهء قضاعه و جمعى بسيار از محدّثان به آن دو نسبت رسانند و بايد دانست كه اسلم با ضمّ لام جمع سلم است و با فتح لام اسم تفضيل ، و از اين تيره است يحيى بن زياد اسلمى كوفى معروف به فرّاء و در فرّاء بيايد . « 1 » أسماء : با فتح همزه و سكون سين بىنقطه از اعلام مشترك ميان مردان و زنان است و جمعى از صحابه و صحابيات با آن نام باشند . از مردان اسماء ابن حارثهء اسلمى صحابى و اسماء بن زياد جرمى صحابى ، و از زنان اسماء بنت عميس « 2 » زوجهء جعفر طيّار كه با شوهر خود جعفر به حبشه رفت و پس از شهادت جعفر با ابو بكر ازدواج كرد و محمّد بن ابى بكر را آورد و پس از مرگ ابو بكر با امير المؤمنين عليه السّلام ازدواج كرد . و نيز اسماء نام دختر ابو بكر ملقّب به « ذات النطاقين » مادر عبد اللّه ابن زبير است . و در ريشهء آن سخن به اختلاف كرده‌اند و گويا در زنان ، همزهء اسماء مقلوب از « واو » باشد و اصل آن « و سماء » است به معنى « نكوروى » و در مردان جمع اسم باشد . إسنائى : با كسر همزه و سكون سين بىنقطه منسوب است به اسنا كه شهرى است در اقصى صعيد مصر و عبد الملك بن عمران اسنايى از ادبا و شعراى اماميّه كه اين چند بيت نمونهء طبع روان و نظم دلكش اوست : حبيبى آه ما احلى * هوايى فى هواك فخل الصد و الهجران * و لا تسمع ملام و صلنى يا قضيب البان * ففى قلبى ضرام وجد للهائم الولهان * يا بدر التمام وزر يا طلعة البدر * ودع يا قاتلى هجرى و در سال 709 درگذشت . و نيز عبد الرحمن ابن على صاحب ديوان انشاء و اديب و شاعر توانا كه اين چند بيت نمونهء قدرت او بر نظم است : ما لقلبى الى السلو طريق * انا من سكرة الهوى لا افيق ضحكوا يوم بينهم و بكينا * فتراءت سحائب و بروق لو ترانا و للمطالب اخفاق * الينا و للقلوب خفوق لرأيت الدليل حيران منا * كلّما لاح للهلال شروق و در سال 625 درگذشت به آن منسوبند .

--> ( 1 ) - اسلم : ابو رافع القبطى ، صحابى است و نام او را ابراهيم يا هرمز يا سالم ضبط كرده‌اند . شيخ طوسى در رجال او را « اسلم » خوانده گويد : « مولى رسول اللّه است . وى بندهء عبّاس عمّ پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم بود و چون اسلام آورد آزاد گرديد » . سپس نقل كند : « او در مكّه ايمان آورده مهاجرت كرد و بعد از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم در جنگها با على عليه السّلام شركت كرد و در كوفه مدير بيت المال على عليه السّلام بود و دو پسر وى عبيد اللّه و على ، كاتب بيت المال شدند » . ( لغتنامه / دهخدا : 6 / 2484 ) . ( 2 ) - عميس : به ضمّ اوّل بر وزن قريش .